Cinegraphica

Le Mélior projecteur 35mm filmprojector uit 1921

2009-11-23T08:03:00.000-08:00

Le Mélior is een Franse filmprojector die in 1921 in productie is gegaan. De firma heette Société Le Mélior.

De projector maakt gebruik van een 'beater movement' om de films stapsgewijs door de projector te laten lopen.

Wat deze projector speciaal maakt is het bijzondere systeem van de vlinder. Aan de zijkant van de projector bevindt zich een 8-hoekige plaat dat (vermoed ik) dienst doet als vliegwiel en op dezelfde as zit ook de vlinder. De vlinder zelf is een grote schijf met 16 openingen (zie detailfoto hieronder).

Ook de lichtbron zit aan de zijkant; Het licht wordt door de vlinder op een spiegel onder een hoek van 45° geprojecteerd en zo gereflecteerd door de lens op het scherm.

Ik ben zelf nog maar twee andere modellen tegengekomen (collectie Cinemathèque Française en in de collectie Vrielynck).

De draaihendel ontbreekt helaas en er zitten sporen van roest op de projector.

Het mechanisme draait wel vlot.

Zicht op het vlinderwiel met 8 (x2) openingen. Op dezelfde as zit achter de vlinder ook nog het 8-hoekig vliegwiel (niet zichtbaar). Links vanvoor is het gedeelte van het lamphuis.

Pathé Kok 28mm projector van 1912

2009-08-23T08:37:00.000-07:00

De Pathe Kok projector werd in het jaar 1912 geïntroduceerd door de firma Pathe Freres. Het was de eerste poging van Pathe om een nieuw filmformaat te introduceren speciaal gericht op thuisgebruik.

The Pathe Kok projector was introduced in the year 1912 by the Pathe Freres firms. It was the first attempt from Pathe to introduce a new film format made for use at home.

Het nieuwe filmformaat was 28mm breed. De film is van het brandveilige acetaat materiaal gemaakt in tegenstelling tot de toen gebruikte 35mm film. De film heeft langs beide zijden verschillende perforaties. Langs de ene kant heeft de film één perforatie per beeld en langs de andere kant drie (zie ook scans van 28mm films verder in mijn blog).

The new format was 28mm wide. The film was made of safety film instead of the flamable nitrate film that was used for the 35mm format. The film has different perforations on both sides of the film. On one side the film got one perforation per frame and on the other side three (see alo my scans of 28mm films in my blog).

De projector is uitgerust met een dynamo. Wanneer je aan de hendel draait genereer je ook meteen stroom voor de lamp. De dynamo werk nog, maar de lamp genereert slechts een zwak licht.

This projector uses a dynamo. When you cranck the projector you also generate power to light up the bulb. The dynamo still works, but the lamp only generates a weak light.

Deze projector heeft een laag serienummer (361), dus een van de eerste modellen dat van de band liep in de Pathé fabriek.

The serial number of the projector is rather low (361), so it must have one one of the first versions that rolled out of the factory.

De projector komt in zijn originele draagkoffer, met het prachtige Pathé logo. Samen met de projector kwam een origineel doos met reservelampjes.

De grondplank komt was los en kan dus wat restauratie gebruiken.

Het terugspoelmechanisme is afgebroken, maar nog wel aanwezig. Een erg teer punt bij deze projectors.

The projector comes with its original carrying case, with the beautiful Pathé logo on it. I also recieved a box with spare lamps.

The wooden base gets loose at some points, so a little restauration is adviced.

The rewind system has broken off, but still present. This was a very weak point of the projector.

Pathé Kok doosje met lampen 1912

2009-09-06T08:26:00.000-07:00

Dit doosje bevat zes lampen bestemd voor de Pathé Kok projector. Het zijn lampjes voor het eerste model van de Pathé Kok met dynamo.

Deze gebruikte lampjes van 6v.

This box contains six light bulbs for the Pathé Kok projector. The lamps are made for the six volts dynamo driven version.

Alef Vokin 35mm projector rond 1930

2009-09-24T02:12:00.000-07:00

Dit is waarschijnlijk de meest gezochte 35mm filmprojector van de firma Alef . Na de Alef Nofi en de Alef Norcin is dit de derde 35mm projector van de 'Firma Optische Anstalt A. Lehmann' of kortweg Alef in mijn verzameling.

De projector is in zeer goede staat (bijna nieuwstaat). Hoewel alle elektrische bedradingen nog goed in orde lijken, heb ik de projector nog niet aangesloten op het net.

This is probably the most sought after 35mm projector from the Alef firm. After the Alef Nofi and the Alef Norcin, this is the third 35mm projector from this firm in my collection.

The projector is in very good condition (almost like new). The electrical wiring seems good, but I haven't plugged the projector in.

Deze versie is motor-aangedreven, maar kan ook met de hand bediend worden.

This version is motor driven, but could also be turned by hand.

Pathé renforcé (type ABR) 35mm projector circa 1920 (??)

2007-10-12T02:13:00.000-07:00

Deze 35mm projector van Pathé is gered uit een loods in Nederland. De projector zag er bij aankomst niet al te fris uit, maar na enig smeer, poets- en verfwerk ziet hij er al heel wat beter uit.

Van dit type werden verschillende versies gemaakt gedurende een lange periode. Het is dan ook zeer moeilijk om er een correcte datum op te plakken. Op het net kom ik zowel de benaming Pathé Renforcé als Pathé ABR tegen voor dit soort projector.

Enkele foto's van voor en na het opkuiswerk:

Alef Norcin 35mm projector 1929

2009-04-15T09:13:00.000-07:00

Dit is een erg leuke (speelgoed) projector voor 35mm film. De Norcin is één van de 35mm projectoren van de firma Alef. Deze firma was gevestigd in Bayern en heette voluit Die Firma Optische Anstalten A. Lehmann. Andere 35mm modellen zijn Alef Vokin, Alef Nofinette en Alef Nofi (zie ook verder in deze blog).

Deze Norcin projector is identiek aan het kleine 9,5mm broertje Alef Privat. In dezelfde reeks was er ook een 16mm projector: de Alef Alcin. Deze drie projectoren werden in 1929 op de markt gebracht.

De projector is in goede staat en komt met originele transformator en in een houten kist. De elektrische bedrading en de lamp heb ik nog niet getest, maar ik veronderstel dat deze projector in werkende staat is. Het mechanisme loopt erg vlot. De projector staat dan ook qua kwaliteit en stevigheid een stapje hoger dan de echte speelgoed projectors en zal ongetwijfeld ook in scholen of voor kleine huiskamervertoningen gebruikt zijn geweest.

This is a very nice (toy) projector for 35mm film. The Alef Norcin is one of the 35mm projectors from the German company Lehmann. Other 35mm models are Alef Vokin, Alef Nofinette and the Alef Nofi.

This Norcin projector reminds me of the small 9.5 mm projector Alef Privat. In the same series, there was a 16mm projector, the Alef Alcin.

The projector is in good condition and comes with original transformer in a wooden box. I have not tested the electrical wiring and the lamp, but I suppose that this projector is in working order. The mechanism is very smooth. The quality of this projector is higher that you normaly see with toy projectors of this kind. I think it also could be used at schools.

Gaumont Chrono CM Type B 35mm projector

2009-02-08T11:02:00.000-08:00

Dit is een wondermooie Gaumont Chrono CM Type B filmprojector. Dit type projector werd vanaf 1908 geproduceerd (eerste maal gepatenteerd) en werd tot in de jaren 20 gebruikt en gemaakt.

De projector verkeert in goede staat. Het vlinderwiel is echter een reproductie. De lantaarn is origineel en bevat het oorspronkelijke elektrische verlichtingssysteem van Gaumont (inclusief een originele lamp). De tafel is later toegevoegd en aan de onderkant voorzien van een motor (niet getest). In de tafel zitten inkepingen voor de aandrijfriem. De lantaarn is niet vast bevestigd aan de tafel.

Later komt hier nog wat meer info over Gaumont.

Hahn-Goerz 35mm filmprojector uit 1923

2009-06-17T12:43:00.000-07:00

De firma Hahn-Goerz uit Kassel werd in 1910 opgericht. Het was een samensmelting van de firma Hahn (1871) en de firma C.P. Goerz (1886).

Na de eerste wereldoorlog begon de firma aan de productie van filmprojectoren. De eerste projector was de Hahn I, later gevolgd door de Hahn II.

Rond 1923 werd er ook een thuisprojector gemaakt (heimkino). Deze kwam in drie versies. Handbediend (model I), motor aangedreven (model II) en motor aangedreven met ingekapselde filmspoelen (model III). Vanaf 1927 werd de firma een onderdeel van de in 1926 opgerichte firma Zeiss Ikon AG (zoals ook ICA en Ernemann).

Opvallend bij deze projector is dat de film horizontaal door de projector loopt. De lichtbron zit onder de film en via een prisma wordt de film daarna vertikaal geprojecteerd.

Dit model is het model II met motoraandrijving. De originele motor is echter niet meer aanwezig. De projector is toegekomen met een vervangingsmotor. Deze motor zat bovenaan tussen de twee spoelen gemonteerd. Aangezien dit de projector visueel niet erg aantrekkelijk maakte, heb ik de motor meteen verwijderd.

De originele plaats voor de motor is onder de grondplank. De twee gaatjes in de grondplank waren voorzien voor de aandrijfriem.
Ook de elektrische bedrading voor de verlichting is in de loop van de jaren aangepast.
Het is mijn bedoeling om de motor terug op zijn originele plaats te zetten en de bedrading terug in zijn originele toestand te herstellen.

Handige Harry's met kennis van elektriciteit zijn van harte welkom, want mijn kennis op dit gebied is niet erg groot!

Op de grondplank zit één knop voor de lamp en één knop om de snelheid van de motor te regelen. Er is ook een as voorzien, voor een draaihendel. Er is echter een stukje afgebrken van deze waardoor ik vrees dat deze niet meer kan gebruikt worden. Er zat een draaihendel bij de projector, maar deze was niet origineel. Ook hier zoek ik een oplossing voor.

Deze projector zal je niet vaak tegenkomen. Ik zelf ben nog maar één ander exemplaar tegengekomen in een catalogus van het Duitse veilinghuis Auction Team Breker. Op één of twee afbeeldingen uit boeken na, is er dan ook heel weinig info terug te vinden over dit model.

Het logo van de firma is net zoals bij de Franse firma Pathe een haan.

Haydon & Urry (Eragraph) 35mm projector oorspronkelijk uit 1897

2009-06-14T10:29:00.000-07:00

Deze nogal bizar uitziende projector draagt als naamplaatje Haydon & Urry LTD, 353 Upper Street London.

Haydon & Urry was een Londense firma die werd opgericht in 1893 door George Haydon, Frank Harvey Urry en George Sommerville. Hun voornaamste bezigheid was het produceren van verscheidene mechanische toestellen zoals verschillende (speel) automaten, phonografen en gokkasten.

Hun avontuur op filmgebied was van korte duur. Vanaf februari 1897 produceerden ze een filmprojector die de naam Eragraph meekreeg. De productie ervan zou slechts een tweetal jaar duren tot midden 1899. In maart 1900 werd de firma verkocht en kreeg de naam Automatic Machines LTD. De firma produceerde ook voor korte tijd zijn eigen films.

De tot nu toe enigste gekende volledige Eragraph, bevindt zich in de verzameling van Eric Lange. Zie foto hieronder. Van de Eragraph zijn 4 verschillende modellen gekend.

Zoals je kan zien, lijkt deze bovenstaande projector in het geheel niet op het model uit mijn verzameling. Mijn projector is in de loop van zijn bestaan volledig omgebouwd. Wat oorspronkelijk de achterkant van de projector was, is nu de voorkant geworden.

De veranderingen zijn wel door een ervaren vakman aangebracht. Er zijn ook enkele ongebruikte gaten in de metalen platen, wat doet vermoeden dat er nog veel meer mee is geëxperimenteerd.

Wanneer deze veranderingen zijn aangebracht kan ik niet afleiden. Naar de reden, waarom de projector volledig omgebouwd is, kan ik alleen maar gissen. Was het een proefmodel van Haydon & Urry zelf misschien?

Suggesties en bedenkingen zijn zoals steeds erg welkom.

Twee Pathé Kok filmrollen 28mm

2009-04-16T09:05:00.000-07:00

Twee weken geleden zag ik op de dagelijkse rommelmarkt in Brussel drie heel roestige 35mm filmblikken. Toen ik ze vastpakte voelde ik dat er ook effectief film in bleek te zitten. Na enige moeite kreeg ik één van de drie blikken open en tot mijn verbazing zat er geen 35mm maar 28mm film in, inclusief een eveneens door roest aangetaste 28mm spoel. De andere twee blikken kreeg ik echter niet open door de roest, maar ik heb ze wel mee naar huis genomen.
Thuis bleek er in het tweede blik ook een 28mm film op spoel (in betere staat) te zitten. In het derde blik zat een 16mm, maar deze film leed aan het gevreesde azijn syndroom, makkelijk te herkennen aan een penetrante azijngeur. Door een chemische reactie ontbindt de film helemaal. De 16mm film was reeds in verre staat van ontbinding.

Two weeks ago I saw on the daily flea market in Brussels three very rusty 35mm film cans. When I took them I felt that there was film inside of them. I got one of the three cans open and to my surprise there was not 35mm but 28mm film indisde the can, including a rusty 28mm reel. I could not open the other two boxes because of the rust, but I got them back home with me.
At home, the second can contained also a 28mm film reel (in better condition). In the third can there was a 16mm film, but this film suffered from the dreaded vinegar syndrome, easily recognized by a pungent vinegar smell.

De twee 28mm filmrollen waren bedekt met een roestige poederlaag. Beide films heb ik voorzichtig van hun spoelen gerold en met een licht bevochtigd zeem heb ik de de films afgestoft. De films bleken, ondanks de slechte bewaring, in goede conditie te zijn. Enkel aan het begin van de rollen zijn de perforaties licht beschadigd.

Op één rol zaten twee films, waarvan één volledig (Danse Serpentine) en ééntje zonder begin en eindtitels. Deze laatste laat o.a. een man zien die acrobatische trucks uitoefent met stoelen (zie scan).

The two 28mm film rolls were covered with a rusty powder. I rolled both films gently of there reels and with a slightly moistened cloth I dusted the films off. The films appeared to be, despite their poor preservation, in good condition. Only at the beginning there are slightly damaged perforations.

On one role there were two films, one complete (Danse Serpentine) and one without beginning and end titles. The second film shows a man, who performs acrobatic tricks with chairs (see scan).

De tweede rol bevat een film met een religieus verhaal (ook geen begin- en eindtitels). Op het eind zie je Jezus over het water lopen. Dit effect werd bekomen door een dubbele belichting van de film. Een effect dat reeds in de vroege jaren van de filmgeschiedenis gekend was ( o.a. door George Melies).

Wie misschien de titels van deze films kent mag dit zeker laten weten.

The second roll includes a religious story (no beginning and end titles). At the end you see Jesus walking on water. This effect was obtained by a double exposure of the film. An effect that was already known in the early years of film history (George MELIES).

If someone knows the titles of this movies, please let me know.

Infoblad Edison films december 1913

2009-04-19T00:58:00.000-07:00

Dit is een folderblad waar de nieuwe Edison films werden aangekondigd, die beschikbaar waren vanaf 26 december 1913 en 2 januari 1914. Deze folder was bedoeld voor de verschilldende bioscoopuitbaters uit Frankrijk maar ook uit België en Nederland.
De hoofdzetel van Films Edison bevond zich op de Rue des Petites-Écuries 61 te Parijs. De officiële agent voor België en Nederland was M. Reimers Eenberg, Place Brouckère 22 in Brussel. In een proefschrift van Ivo Blom over het pionierswerk van Jean Desmet blijkt dat ook hij films afnam bij Reimers Eenberg. Het proefschrift is in z'n geheel terug te vinden in pdf formaat: klik hier

This is a folder where the new Edison films were announced, which were available from December 26, 1913 and January 2, 1914. This leaflet was designed for the cinema owners from France but also from Belgium and the Netherlands.
The headquarters of Edison Films was on the Rue des Petites Ecuries-61 in Paris. The official agent for Belgium and the Netherlands was M. Reimer Eenberg, Place Brouckère 22 in Brussels. A thesis by Ivo Blom on the pioneering work of Jean Desmet, shows that Desmet also ordered movies from Reimer Eenberg.

Films die besproken worden (originele titel tussen haakjes):

L'Ombre de Grandleigh ( The Ghost Of Granleigh)
La Voix des Ancêtres (The Awakening Of A Man)
La Caste (Caste)
Le Naufrageur (A light On Troubled waters)

en verder ook nog de documentaire:

Le Danger des Mouches

Movies that are discussed (original title in brackets):

L'Ombre Grand Leigh (The Ghost Of Gran Leigh)
La Voix des Ancêtres (The Awakening Of A Man)
La Cast (Cast)
Le Naufrageur (Light On A Troubled waters)

and also the documentary:

Le Danger des Mouches

Ernemann Kinoptikon 35mm filmprojector vanaf 1910

2007-11-03T06:56:00.000-07:00

Dit is een Ernemann Kinoptikon projector uit ongeveer 1910. Helaas is hij niet compleet (filmspoelen, onderste spoelarm, binnenkant lamphuis) en roestig.

De eerste versies werden gemaakt in combinatie met een 'gewone' toverlantaarn als lichtbron en houten of metalen grondplank. De lantaarn kon men ook gebruiken om toverlantaarnplaatjes te projecteren. Hiervoor verschoof men de lantaarn over de geleiders en werd de lens rechtstreeks op de lantaarn gemonteerd.

Bij latere versies kreeg het lamphuis een andere vorm, maar het mechanisme bleef hetzelfde. In dezelfde periode werd door de firma Ernemann ook nog een andere reeks filmprojectors gemaakt: de Kinox. De Kinoptikon was eerder een speelgoedprojector, de Kinox was steviger en werd o.a. in scholen gebruikt.

Ernemann Kinox II 35mm filmprojector rond 1920

2009-03-13T14:15:00.000-07:00

Ernemann bracht rond 1914 het eerste model uit van een 35mm projector voor gebruik in scholen en thuisgebruik. Deze projector werd Kinox genoemd. Een paar jaar voordien werd ook een andere 35mm projector op de markt gebracht voor thuisgebruik: de Kinoptikon (zie verder in deze blog). Deze laatste was wel eerder bedoeld als speelgoedprojector.

Rond 1920 verscheen een tweede model: de Kinox II, die buiten de wat strakkere vormgeving niet veel verschillen vertoonde met de Kinox I (zie voorbeeldfoto onderaan dit bericht).

De projector is op een lamp en een netsnoer na volledig. De bijbehorende draagkoffer is in redelijke staat.

Ernemann Kinox model I ongeveer 1914

Theatre des Varietes programma 1904 Zwitserland

2009-03-08T13:39:00.000-07:00

Op 4,5 en 6 mei 1904 werd er in de Salle de l'Institut (op de 1ste verdieping) een benefiet gehouden. Dit ten voordele van het Sanatoruim van Clairmont-sur-Sierre (Geneve) te Zwitserland. Waar de Salle de L'Institut zich bevond weet ik niet maar ik veronderstel dat dit in Geneve was. Op het programma stonden verschillende theatervoorstellingen en er waren ook dagelijks filmvoorstellingen te zien. Welk toestel de Cinématographe electrique was is niet terug te vinden.

Het sanatorium ontving zijn eerste twee patiënten op 23 oktober 1903. Tegen het einde van 1904 waren er 42 zieken aanwezig. Er waren in totaal 63 bedden beschikbaar. De gezonde berglucht werd beschouwd als erg heilzaam voor de tuberculose patiënten.

Meer info over het sanatorium: klik hier

Pathé Kok 28mm film in origineel blik circa 1915

2008-02-14T13:16:00.001-08:00

Deze 28mm filmspoel bevat 2 Franse films bestemd voor gebruik met de Pathé Kok projector. De film is van het brandveilige acetaat materiaal gemaakt en kenmerkt zich ook door zijn perforaties . Eén perforatie tussen elk filmbeeld aan de rechterkant en drie perforaties per beeld aan de linkerkant.

This 28mm reel contains 2 French movies. This special safety film could be used with the Pathé Kok projector. The film can be recognised by it's perforations. On the right side the film has one perforation between the images. On the left side there are three perforation for each image.

Eén van de films is een print van de film La Fée Printemps (1902 of de remake uit 1906) en de andere film heeft als titel La Pipe Importune (geen gegevens over teruggevonden).

One film is called La Fée Printemps. This could be the 1902 version or the version of 1906, I'm not sure. The other movie is called La Pipe Importune (have not found more information about this movie).

Heimlicht II 35mm projector rond 1925 (Heimlicht, Knittel?)

2008-05-20T10:42:00.000-07:00

Ground Glass Cinema Knittel, c. 1923 Ta Li Ki, Auction Team Breker

Dit is een Duitse filmprojector uit midden de jaren 20 voor 35mm film. Deze projector laat alweer zien dat het soms niet makkelijk is om de juiste fabrikant te achterhalen. Een identieke projector werd vorig jaar op een Duitse veiling verkocht (zie ook foto hierboven). De projector werd er toegeschreven aan de firma Knittel, Dresden. Deze filmprojectoren werden ook Ta-Li-Ki projectoren genoemd. Ta-Li-Ki staat voor Tages Licht Kino (daglicht cinema). De bijbehorende box bevatte een mat doorzichtig oppervlak waarop ook bij dagtlicht de film kon worden geprojecteerd. In mijn versie is dit matte oppervlak helaas gescheurd.
Op de projector die ik nu heb staat op de houten box Heimlicht II. Voor de rest is de projector identiek aan deze van op de veiling. Ik weet dat Heimlicht een firma is uit Berlijn die ook o.a. projectors van ICA (de ica monopol bv) onder hun eigen naam uitbrachten. Ik vermoed dan ook dat Heimlicht ook deze projector van Knittel onder hun eigen naam heeft uitgebracht. Wat nog verder opvalt is dat de bouw van de projector veel gelijkenissen vertoond met de Knetsch 35mm projector in mijn verzameling (zie onderste foto van de twee projectoren tesamen). Wat de verhoudingen zijn tussen al deze Duitse firma's (Heimlicht, Knittel, Knetsch) is mij tot op heden onbekend, maar duidelijk is dat deze firma's op één of andere manier met elkaar verbonden zijn. Wie hier meer over weet mag me dit altijd mailen.

This is a German 35mm film projector from the middle of the 1920's. Again, this projector shows us that it is not easy to find the right manufacturer. An identical projector was sold last year at a German auction (see photo above). The projector was attributed to the company Knittle, Dresden. These projectors were also called Ta-Li-Ki-projectors. Ta-Li-Ki stands for Tages Licht Kino (daylight cinema). The wooden box contained a transparent matte surface where the movie could be projected on. In my version, this surface is unfortunately torn.
On the wooden box you can see the name Heimlicht II. For the rest the projector is identical to the one that was auctioned.
I know that Heimlicht, a company from Berlin, made projectors from other manufacturers under their own name (ica monopol for example). I suspect they also did this with this Knittle projector. Even more striking is that the construction of the projector shows many similarities with the Knetsch 35mm projector in my collection (see bottom picture of the two projectors together). I don't know what the relationships between all these German companies are (Heimlicht, Knittle, Knetsch) , but it is clear that these firms are linked to each other in one way or another. More information is welcome!

De Knetsch en de Knittel: opvallende gelijkenissen

Urban Bioscope 35mm projector 1906 (?)

2008-09-23T13:30:00.000-07:00

Nieuwste aanwinst in de verzameling is een zogenaamde Urban Bioscope projector. Geproduceerd door de firma Charles Urban Trading Company en opgericht door Charles Urban in juni 1903. Charles Urban (1867 - 1942) kan beschouwd worden als één van de pioniers van de Britse filmgeschiedenis (voornamelijk als producent en verdeler van verschillende films en documentaires).

Een beetje geschiedenis

De eerste versie van Urban's Bioscope projector werd reeds in 1896 ontworpen door Walter Isaacs. Urban woonde op dat ogenblik nog in Amerika en had net de rechten bemachtigd voor de exploitatie van Edison's Vitascope projector. De Vitascope bleek echter vaak niet te voldoen. Zo kon de projector enkel aangedreven worden door een electrische motor (wat in die tijd niet overal voor handen was) en de geprojecteerde beelden vertoonden veel 'flicker'. Ook was er een beperking wat betreft de lengte van de vertoonde films. De eerste versie van de Bioscope bracht al heel wat verbeteringen. Een jaar later verhuisde Charles naar Londen waar hij een vestiging uitbaatte voor de firma Maguire & Baucus. Het bedrijf vestigde zich in Warwick Court en kreeg de naam Warwick Trading Company. Cecil Hepworth, die ook voor Warwick werkte bracht nog enkele verbeteringen aan de Bioscope. O.a. het 'beater movement'-systeem om de film stapsgewijs door de projector te laten lopen (patent van Demeny). De productie werd verder overgenomen door Alfred Darling (die ook bekend is voor de productie van vele filmcamera's).

In 1903 verliet Urban de Warwick Trading Compagny en richtte de Charles Urban Trading Company op. Enkele Warwick werknemers maakten ook de overstap zoals Alfred Darling. De Bioscope werd omgedoopt naar de Urban Bioscope.

De projector

Uit verscheidene bronnen blijkt dat de productie van dit model starttte in 1905-1906. Het serienummer is 1061 Er word ook duidelijk vermeld dat de projector gebruik maakt van het patent van Demeny uit 1893 (beater movement).

Enkele andere Bioscope projectoren (van hetzelfde model) die ik heb teruggevonden hebben ook allemaal serienummers boven de 1000. Dit kan erop wijzen dat de productie van dit model begonnen is met nummer 1000 of 1001.

In een catalogus van Christie's staat er een Urban Bioscope met serienummer 917, maar dit model is wel anders.

De projector mist de vlinder en de draaihendel. Hij lijkt ook in de loop van zijn bestaan een zwart laagje verf te hebben gekregen (oorspronkelijk groenige kleur). De projector kwam zonder lens, maar ik heb ondertussen de projector van een standaard lens (Pathé Frères) voorzien.

Blijkbaar passen de kleine draaihendels van de Pathé Baby projectoren op de Bioscope. Het ziet er misschien niet uit en de verhoudingen kloppen niet echt (zie eerste foto boven), maar nu kan ik tenminste de projector laten draaien. Ik vreesde dat de projector stroef ging draaien, maar na een grondige smeerbeurt draait de projector erg vlot en ook behoorlijk stil voor zoveel bewegende tandwielen.

De overdracht van de bewegingen gebeurt door verschillende tandwielen. Heel wat Engelse projectoren hebben zich laten inspireren door de Bioscope. Ook Pathé maakte voor de Engelse markt een projector naar het model van deze Bioscope. De zogenaamde Pathé Anglais (zie onderste foto).

Eerste model Pathé Anglais van circa 1908 door Pathé Frères, naar voorbeeld van de Urban Bioscope (thanks to Gino for the picture)

Egyptische projector 35mm (onbekend)

2008-11-29T06:43:00.001-08:00

Deze projector werd door de vorige eigenaar gekocht in een winkel met Egyptishe spullen in Londen.

De projector is zo goed als zeker eigenhandig in elkaar geknutseld en dat maakt dat deze projector waarschijnlijk een uniek exemplaar is. Er is dan ook geen enkele referentie om deze projector te dateren. Ik vermoed wel dat hij er ouder uitziet dan dat hij in werkelijkheid is.
De techniek is nogal rudimentair. De projector werk met een Maltees kruis, maar draait niet erg vlot (enkele onderdelen zijn verbogen). Als sluiter gebruikt hij geen vlinder maar achter de lens zit een metalen plaatje op een as dat ronddraait en zo telkens de lens afdekt.

De projector bestaat voor het grootste gedeelte uit hout. Het lamphuis is langs de binnenkant bekleed met metalen/blikken plaatjes (filmblikken van Agfa Gevaert). Er zit ook een reflector in het lamphuis. Bovenop het lamphuis is een metalen plaatje bevestigd met vreemde tekens op (niet te ontcijferen) en er zitten ook enkele oude muntjes op vastgespijkerd.

Voorlopig is de projector nog niet opgekuist.
Indien iemand meer informatie kan geven over deze projector (of gelijkaardige) zou ik dit ten zeerste kunnen appreciëren.

Over de verzameling - About the collection

2008-11-22T12:20:00.000-08:00

Welkom op mijn verzamelblog!
Welcome to my collection blog!

Via deze blog wil ik de liefhebbers laten meegenieten van mijn (tot nu toe) bescheiden verzameling oud filmmateriaal. Een verzameling waarmee ik ongeveer midden 2006 begonnen ben.

With this blog I want to present my modest collection of antique movie material. I started collecting around the middle of 2006.

Interesse in de filmgeschiedenis en filmtechniek had ik al lang, maar het idee om een verzameling op poten te zetten is er pas gekomen na het in handen krijgen van een oude Pathé projector. Om de verzamelwoede toch wat onder controle te houden, concentreer ik me op de beginperiode van de filmontwikkeling. Ruim genomen van 1895 tot 1935. Algemeen komt het hier op neer: hoe ouder, hoe interessanter voor mij.

I 'v always been interested in movie history and movie techniques, but the idea to start a collection came after I bought an old Pathé projector. I try to collect material from the early period of movie history. Somewhere between 1895 and 1935. Generaly speaking: the older the better!

Buiten projectoren en camera's heb ik ook interesse in oude documenten, handleidingen, films en pre-cinema materiaal.

Aside movie projectors I'm also interested in old documents, manuals, movies and pre-cinema material such as praxinoscopes and phenakistiscopes.

Gezocht - Wanted

Ik ben steeds op zoek naar materiaal om mijn verzameling aan te vullen. Heb je op zolder of in de kelder een oude filmprojector staan? Ken je iemand die me verder kan helpen? Was er iemand uit jouw familie actief in de film- of amusementswereld in de periode 1895-1930? Alle info is welkom! Donnaties zijn uiterst welkom, maar ik ben uiteraard ook bereid om zeldzame projectors over te kopen.

I'm always looking for material to ad to my collection. Do you have an old projector somewhere on the attic or down in the basement? Do you know someone who can help me? Maybe someone in your family was active in the movie or amusement world during the period 1895 - 1930? All info is welcome! Donations are always welcome, but ofcourse I'm also prepared to buy rare projectors.

Indien je me een bericht per e-mail wil sturen kan je het contactformulier invullen: klik hier
If you want to mail me: click here:klik hier

Enkele trefworden: Pathé - Gaumont - Edison - Warwick - Messter - ICA - Alef - Ernemann - Bing - Kinetoscope - Kinox - Debrie - Kinoptikon - Kinematograph - Cinématographe - Lumière - Kinora - Pathéscope - Mutoscope - Filmprojector - Filmcamera - Biokam - 35mm - 28mm - 17,5mm - 9,5mm - ...

Drie 35mm nitraat films van Pathé Frères 1906

2008-09-12T12:51:00.000-07:00

Update: na het reviseren van de filmrol L'agent pris au piège, bleek dat deze filmrol nog een andere film bevatte. Op de spoel staat een filmverslag van de ramp met het oorslogsschip Iéna in Frankrijk. Op 12 maart 1907 vond er op dit schip een zware explosie plaats waarbij 117 mensen het leven lieten. Op het internet vind je vele verslagen en foto's over deze ramp. Op de filmbeelden zijn het schip na de explosie, de begrafenis en andere ceremonies te bekijken. Een uniek filmdocument!

Update: after reviewing the film reel L'agent pris au piége, I found out that there was another movie on this reel. It's a documentary about the disaster on the French army ship Iéna. On the 12th of march 1907 there was a huge explosion on the ship. 117 People died during this disaster. You can find various reports about this disaster. The footage shows the ship after the explosion, the funeral and other ceremonies. A unique historical ducument!

Deze drie films heb ik samen met de Cinématographe Lumière transformé Pathé gekocht. Het betreft hier drie zéér oude films van de firma Pathé. De films zijn van het uiterst brandbare nitraat materiaal. Indien ze in slechte conditie bewaard worden kunnen deze films ook vergaan.

These three nitrate films came with the Pathé-Lumière projector. They are three original 35mm movie from Pathé. Nitrate films are very flamable. The movies (if kept under bad conditions) also desintegrate easily.

De drie titels zijn:
Titles are:

Deux poids, deux mesures (1906)
L' agent pris au piège (1906) (Korte komische sketch).
Le fils du diable (1906)

Enkel van de laaste film heb ik meer info. Deze stamt uit 1906 en is van de hand van Charles-Lucien Lépine en duurt ongeveer 14 minuten. Met in de hoofdrol André Deed. Eén van de eerste Franse komieken van het witte doek.

Only from the last film I have some more information. It's from 1906 and is made by Charles-Lucien Mépine (duration about 14 minutes). Leading actor is André Deed. One of the first French comics of the silver screen.

Filmbeeld (scan) uit Fils Du Diable

Duitse 35mm projector Heimprojektor Seischab & Co 1930

2008-04-21T07:24:00.000-07:00

Update: Ik heb de projector teruggevonden in het ACR (Ariël Cinematographica Register). Dit is niet het Kinino model van de Duitse firma Nitzsche, maar dit is een Heimprojektor van de Duitse firma Seischab & Co. uit ongeveer 1930. De projector staat beschreven in het ACR onder het nummer ACR 756.

Update: I have found the projector in the ACR (Ariel Cinematographica Register). This is not the Kinino model of the German firm Nitzsche, but this is a Heimprojektor of the German firm Seischab & Co.. from about 1930. The projector is described in the ACR under number ACR 756.

Dit is een Duitse 35mm projector waarmee je ook toverlantaarnplaatjes kon projecteren. Ik heb deze projector nog niet kunnen identificiëren, maar de kans is groot dat het hier gaat om een projector van de Duitse fabrikant Nitzsche. Een model met dezelfde vormgeving is terug te vinden op het internet, dit model werd Nitzsche Kinino genoemd (zie foto onderaan) en werd geproduceerd vanaf 1913. Van het Kinino model zijn verschillende versies gemaakt. Of het werkelijk een projector van Nitzsche is weet ik niet. Een datum durf ik er dan ook niet op te plakken.

This is a German 35mm movie projector. You can also project magic lantern slides with it. I haven't been able to identify this projector, but it could be a model from the German manufacturer Nitzsche. I found a similar model on the internet. This model is called Nitzsche Kinino and was produced from 1913 onwards. There are several different versions of the Kinino model, maybe it is one of them.

Nitzsche Kinino heim-kinematograph circa 1913

Knetsch 35mm filmprojector circa 1925

2008-05-05T07:11:00.000-07:00

Update: Er zijn enkele nieuwe foto's van deze projector toegevoegd onderaan dit artikel.

Update: Some new pictures are added for this projector (see below).

Dit is een 35 mm projector van Duitse makelij. Uit opzoekingen blijkt dat dit een projector is van de firma Knetsch.
Net zoals de mijn Seischab projector heeft deze projector een interessante vormgeving. De filmspoelen bevinden zich co-axiaal onder het lamphuis (net zoals de 16mm Zeiss projector in m'n verzameling).

De vlinder is wat versleten, maar verder lijkt alles aanwezig te zijn (inclusief houten kist). De projector heeft ook een extra arm achteraan. Dit diende om de film snel terug te spoelen.

This is a 35mm projector from Germany. After some investigation it looks like this is a projector from the manufacturer Knetsch.
Just as my Seischab projector, this projector has an interesting design. The reels are mounted on the same axis beneath the lamphouse (just like the 16mm Zeiss Ikon projector in my collection).

The shutter is worn, but the projector seems to be complete (wooden transportation box included). There is an extra reel arm at the back of the projector. This was used for rewinding the film.

Daar waar de Seischab eerder bedoeld is als speelgoedprojector, lijkt deze Knetsch toch een pak robuuster. De projector is ook groter en kan ook grotere filmspoelen houden. Wat datering betreft is het weer wat gokken. Op een gespecialiseerde veilingsite werd een gelijkaardige (maar gemotoriseerde) projector gedateerd op 1928 (zie foto hieronder).

This projector is much more sturdy than the Seischab projector and it can hold larger reels. I'm not sure about the production date. At a specialist auction a similar (but motorised) version was dated at 1928 (see picture beneath).

Knetsch projector uit 1928 (Auction Team Breker)

Pathé Coq d'Or 9,5mm projector 1938

2008-06-30T13:14:00.001-07:00

Dit is de minst oude projector uit mijn collectie, maar niettegenstaande is het een mooi stukje design en een zeldzaam verzamelobject. De projector kan zowel de kleine filmcassettes afspelen als de grotere spoelen als men tenminste de bijhorende spoelarmen aankocht (niet standaard meegeleverd). Ook de motor is een extra accessoire. Deze projector kan net zoals de Pathé Lux en de Pathé Baby projectoren de inkepingen bij de filmtitels herkennen, waardoor het filmbeeld enkele seconden blijft stilstaan.

Dit exemplaar is in goede staat. Toch lijkt de motor niet krachtig genoeg om het geheel te laten draaien. Via de draaihendel werk het toestel echter perfect.

This is the least old projector from my collection, but it is a beautiful piece of design and a rare collector's item. The projector can play both the small Pathé Baby filmcassettes and the larger movie reels , at least if the extension arms were bought (not standard included). Also an engine could be bought as an extra accessory. This projector (just like the Pathe Lux and the Pathe Baby) can recognize the notches in the Pathé Baby films so that the film could remain stationary for several seconds (to project movie titles).

This copy is in good condition. Yet it seems that the engine is not powerful enough to run the projector. The device works perfectly when you use the handle.

Debrie Sept 35mm foto- en filmcamera vanaf 1923

2008-07-27T13:54:00.000-07:00

De Debrie Sept werd geproduceerd door de firma André Debrie vanaf 1923 tot ongeveer 1927. De camera bestond echter al wat langer. De eerste modellen werden geproduceerd door een Italiaanse firma F.A.C.T. (eind jaren tien). De camera had toen de naam Autocinephot. Van deze eerste modellen zouden er maar een 100-tal gemaakt zijn. Rond 1920 werd de naam veranderd naar Apparecchio Foto Cine Automatica Sept. Drie jaar later nam Debrie de naam Sept over en begon met de productie van deze camera.

The Debrie Sept was produced by the firm Andre Debrie from 1923 until about 1927. The camera however existed already under another name. The first models were produced by an Italian firm FACT (late 1910's). The camera was named Autocinephot. Of these first models threre were only about 100 produced. Around 1920 the name was changed to Apparecchio Photo Cine Automatica Sept. Three years later the Debrie took over the production named the camera Sept.

Sept staat voor de zeven functies van dit apparaat: fototoestel, sequentie camera, filmcamera, diaprojector, filmprojector, vergroter en filmduplicator. Voor projectiedoeleinden moest je achteraan de camera een dopje verwijderen en er een lichtbron achter plaatsen (toverlantaarn).

De camera gebruikte 35mm film die je in metalen filmcassettes moest laden. Alles werd door een veermotor aangedreven.

Sept (or seven) stands for the seven features of this device: photo camera, sequence camera, movie camera, slide projector, filmprojector, magnifier and filmduplicator. If you wanted to use it as a projector you needed to remove a cap at the back and place a light source behind the camera. Everything was spring-motor driven.

The camera used 35mm film is special film drums.

UFA Heimkino 35mm filmprojector 1925

2008-09-09T15:00:00.001-07:00

Deze filmprojector is van de Duitse firma UFA (Universum Film AG, Berlijn). Deze projector kwam voor het eerst op de markt in 1924, maar werd toen nog geproduceerd door de firma KAAWE (= Kannengiesser , Aders & Wehler G.m.b.H. ) het model had de naam Merkur Heimprojektor. Rond 1925 werd de projector dan uitgebracht onder de naam UFA Heimkino. Ook deze projector kon gebruikt worden als daglichtprojector of TaLiKi (Tages Licht Kino) zie ook de Knittel projector in deze blog. De projector kwam met de originele houten box. Het matglas in de box is nog intact. De box vertoont echter een barst. Ook bij de projector zat een houten filmplakpers (eveneens van de firma UFA). Het is een redelijk zwaar model en het is niet meteen de meest elegante projector, maar hij komt niet vaak voor.

De projector lijkt me compleet. De vlinder is wel gescheurd, maar dit is herstelbaar.

This is a filmprojector from the German company UFA (Universum Film AG, Berlin). This projector was first on the market in 1924, but was first produced by the firm KAAWE (= Kannengiesser, Aders & Wehler GmbH). The model had the name Merkur Heimprojektor. By 1925 the projector was distributed under the name UFA Heimkino. This projector could also be used as daylightprojector or TaLiKi (Tages Light Kino) see also my Knittle projector in this blog. The projector came with the original wooden box. The frosted-glass in the box is still intact. The box has a little crack. Together with this projector came a wooden splicer (also from UFA). It is a fairly heavy model and it is not the most elegant projector, but he is rather rare.
The projector seems complete. The shutter wheel is torn, but this is reparable.